شاید قبلا" براتون گفتم که پدرم شیرازیه اما یادم نمیاد گفته باشم که مرحوم مادرم ( روحش شاد ) از اهالی اصفهان بود . خلاصه که فرزند همین آب و خاک به روایت زیست شناسها موجودی هیبرید است که از دو لهجه فوق الذکر بهره ها برده است . مطلبی را که در پی میخونین در پست مربوط به غلط غولوطهای دوران کودکی بود که مورد اعتراض کودکی نویسان ( این دیگه چه صیغه ای بود ؟ ) بسیاری قرار گرفت و فرزند آب و خاک نیز تصمیم گرفت پیشنهاد جدا کردن دو مطلب را استجابت کنه که خدا کنه نتیجه کار مثل جراحی دوقلوهای ایرانی ( لاله و لادن ) نشده باشه .
بعضی خاطرات و اصطلاحات مربوط به لهجه های شیرین اصفهانی و شیرازی رو براتون آماده کرده ام که در پی ملاحظه میکنین .البته دو لهجه ذکر شده منحصر به همین چند مورد نیست و این بنده حقیر هم ادعای علم کامل لهجه ها را ندارد و هرگونه شایعه ای رو از همین الان تکذیب میکند .
۱) یه بار تو اصفهان داشتم یه بار سنگینی رو با زور و زحمت و دولا دولا توی حیاط خونه جابجا میکردم که میهمان اصفهانیمون داشت خداحافظی میکرد که برود . تا چشمش افتاد به من با لهجه اصفهانیش گفت : آخ آخ آخ قلوه ی بچه دارد میسکولد ؛ یکی این بارو ازش بسوند . ( یعنی قلوه بچه داره کنده میشه ؛ یکی این بار رو ازش بگیره ) .
۲) بعضی کلمات و جملات در لهجه اصفهانی و نسل قدیمتر اصفهان :
حاج آقا = حج آقا ( haj aagha )
مادر شوهر یا مادر زن = خار سو / khaarsoo
جاری ( دو زن که همسر دو برادر باشند .) = یاد ( yaad)
چطور = چیطور / chitor
دادا = برادر وکلمه خطاب در مکالمات مثلا" به جای این جمله " حال شما چطوره آقا ؟ " میگن " حالی شوما چیطورس دادا ؟ " / hali shooma chitores dada
سوک ( sook)= لبه چیزی ؛ مثلا" به جای جمله " اون کلاغو ببین لب دیواره " میگن " اون قلاغو بی بین سوکی تیفالس "
/ ghelagho bibin sooki tifales oon
فعل امر " کن " = (با عرض معذرت و شرمندگی ) " ک ون " مثلا" جمله " موهاتو درست کن " رو میگن " موواتو درس ک ون " (moovato doros koon ) / البته تلفظ کاف در اصفهانی با کاف در فارسی استاندارد خیلی فرق داره که باید تلفظش رو بشنوید تا متوجه بشین چه تفاوتی داره و به همین خاطر وقتی یه اصفهانی وجه امری کن را بشنود ذهنش هیچ جای دیگری نمیره .
چته ؟ ( ترا چه میشود ؟ ) = چدس ؟ (chedes) /
از = از ( ez )
چرا اینقدر پر حرفی میکنی ؟ = چرا انقذه پر موگوی ؟ chera anghazeh por moogooy ? ))
چاق و خپل = گمبلی gembeli ))
گرد و گلوله = گومبولی goombooli ) )
کجا = کوجا kooja ) )
----------------------------------------------------
۳) کلمات و جملاتی از لهجه شیرازی قدیم و نسل قدیمتر :
پس پیلارسال = سه سال پیش pas pilar sal ) )
بون = بام ؛ پشت بام boon))
میشنفی ؟ = میشنوی ؟ mishnofi ? ))
پنجیر = نیشگون penjir ) )
کشتیر = ورزش کشتی koshtir ) )
بیریم = برویم birim ))
۴ ) دوبیت شعر هم با لهجه شیرازی از شاعر عامیانه سرای شیراز " احد ده بزرگی " :
-- پوی پتی بسکه زدم پرسه واسی نون ؛ کاکوجون
zadam parse vasey noon kakoo joon) poy pati baske )
-- به لوم اومده دیگه جون ؛ آقام جون کاکوجون
Be lovom oomade dige joon , agham joon ,kakoo joon )
-- انگو اسب عصاری هر چی میرم صب تا پسین
Engo asbe assari har chi miram sob ta pasin ))
-- می بینم پسین بازم هسم تو کادون ؛ کاکو جون
Mibinam pasin bazam Hassam too kadoon kakoo joon ) )
توضیح ابیات فوق : از بس پای برهنه برای نان پرسه زدم ، برادر جان / آقا جان دیگر جانم به لبم آمده ، برادر جان /هر چه مثل اسب عصاری از صبح تا شب راه میپیمایم / آخر روز میبینم هنوز توی کاهدان و طویله هستم ، برادر جان / و منظور از دور تسلسل بیهوده زندگی آدمهاست که علیرغم تلاش های زاید الوصف به جایی هم نمی رسند .
خوب نمونه هایی کوچک از دو لهجه اصفهانی و شیرازی هم براتون نوشتم تا نگید این "فرزند همین آب و خاک " الکی میگه که فرزند همین آب و خاکه .